Fidye yazılımı (ransomware), sistemlerinizdeki dosyaları şifreleyen ve erişimi geri vermek için ödeme talep eden zararlı yazılımdır. Son yıllarda saldırganlar dosyaları şifrelemeden önce verileri de kopyalayıp ikili şantaj yapıyor: ödeme yapılmazsa veriler yayımlanmakla tehdit ediliyor. Bu yüzden konu yalnızca bir BT sorunu değil, iş sürekliliği ve itibar meselesidir.
Saldırılar nasıl başlar?
- Oltalama e-postasındaki bir ek ya da bağlantı,
- Çalınmış ya da zayıf şifreyle ele geçirilen uzaktan erişim hesapları,
- Güncellenmemiş sunucu, VPN veya güvenlik duvarı açıkları,
- Güvenliği zayıf tedarikçi bağlantıları.
Önleme: Saldırganın işini zorlaştırın
- Çok faktörlü doğrulama: E-posta, VPN ve yönetim panellerinde zorunlu kılın.
- Yama yönetimi: Özellikle internete açık sistemlerde güncellemeleri geciktirmeyin.
- Uç nokta koruması (EDR): Şüpheli davranışları erken tespit eden bir çözüm kullanın.
- En az yetki: Kullanıcıların yalnızca ihtiyaç duyduğu klasörlere erişmesini sağlayın.
- Ağ ayrımı: Kritik sunucuları kullanıcı ağından ayırın.
- Farkındalık: Çalışanları oltalama konusunda düzenli olarak bilgilendirin.
Yedekleme: Son savunma hattı
Saldırganlar artık yedekleri de hedef alıyor. Bu yüzden en az bir yedek kopyanın ağdan ayrı ya da değiştirilemez (immutable) olması gerekir. Yedeklerin düzenli olarak geri yüklenerek test edilmesi, kurtarma süresini önceden bilmenizi sağlar.
Saldırı anında ne yapmalı?
- Etkilenen cihazları ağdan ayırın, kapatmayın; inceleme için kanıt gerekebilir.
- Yönetici şifrelerini ve uzaktan erişim bilgilerini değiştirin.
- Olayın kapsamını belirleyin: hangi sistemler, hangi veriler etkilendi?
- Temiz yedeklerden kontrollü biçimde geri dönün.
- Kişisel veriler etkilendiyse KVKK kapsamındaki bildirim yükümlülüklerini değerlendirin.
- Olay sonrası kök nedeni bulun ve tekrarını önleyin.
Fidye ödenmeli mi?
Ödeme yapmak, verilerin geri verileceğini ya da yayımlanmayacağını garanti etmez ve aynı işletmenin yeniden hedef alınma riskini artırabilir. En sağlam strateji, ödeme seçeneğine ihtiyaç bırakmayacak bir yedekleme ve kurtarma planıdır.
ujans olarak güvenlik değerlendirmesi, EDR, değiştirilemez yedekleme ve olay müdahale planı hazırlığı ile işletmenizi fidye yazılımına karşı hazırlıyoruz.