Bir insan sayfanızı okuyunca bunun bir otel, bir restoran, bir blog yazısı ya da bir yazılım hizmeti olduğunu kolayca anlar. Arama motorları ise metinden çıkarım yapar; yapılandırılmış veri bu çıkarımı kolaylaştırır. Sayfanızdaki bilgileri standart bir sözlükle (schema.org) etiketleyerek "bu bir işletme, adı şu, adresi şu, açılış saatleri şunlar" demiş olursunuz.
Yapılandırılmış veri nedir, ne işe yarar?
Yapılandırılmış veri, sayfa içeriğine ilişkin bilgileri makine tarafından okunabilir bir biçimde sunmaktır. En yaygın biçim, sayfaya eklenen bir JSON-LD betiğidir. Faydaları:
- Daha iyi anlaşılma: Arama motorları sayfanın konusunu, varlıkları ve ilişkileri daha net kavrar.
- Zengin sonuç potansiyeli: Uygun durumlarda sonuçlarda yıldız puanı, fiyat, soru-cevap gibi ek bilgiler görünebilir. Bunlar garanti edilmez; arama motoru kriterlere ve içeriğe göre karar verir.
- Tutarlı kimlik: İşletme bilgilerinin (ad, logo, iletişim, sosyal profiller) doğru ve tutarlı ilişkilendirilmesi.
- Yeni arayüzlere hazırlık: Yapay zekâ destekli aramalar ve asistanlar için de anlamlı, yapılandırılmış bilgi kaynağı oluşturur.
Önemli bir uyarı: Yapılandırılmış veri doğrudan sıralama garantisi vermez ve sayfada görünmeyen veya yanıltıcı bilgi içermemelidir. Etiketlenen her şey, kullanıcının sayfada gerçekten görebildiği içerikle uyumlu olmalıdır.
En yararlı işaretleme türleri
1. Organization / LocalBusiness
İşletmenizin adı, logosu, adresi, telefonu, e-posta, sosyal profilleri ve (fiziksel işletmeyse) çalışma saatleri. Ana sayfaya eklenir. Yerel görünürlük için Google İşletme Profili ve yerel SEO bilgileriyle tutarlı olmalıdır. Yasal ve kurumsal bilgileri paylaşırken yalnızca yayımlamak istediğiniz bilgileri ekleyin.
2. WebSite ve BreadcrumbList
Sitenin genel yapısını ve sayfanın hiyerarşideki yerini (ekmek kırıntısı) belirtir. Sonuçlarda daha anlaşılır yol gösterimi sağlayabilir.
3. Article / BlogPosting
Blog yazıları için başlık, yazar, yayın ve güncelleme tarihi, görsel ve yayıncı bilgisi. Yazıların güncellik ve sahiplik bilgisini netleştirir; bkz. yapay zekâ ile içerik ve SEO.
4. FAQPage
Sayfada gerçekten bulunan sık sorulan soruları işaretler. Arama motorlarının bu işaretlemeye ilişkin görüntüleme politikaları zamanla değişebilir; yine de net soru-cevap yapısı kullanıcıya ve anlaşılırlığa faydalıdır. Yalnızca sayfada görünen soruları işaretleyin.
5. Service ve Product / Offer
Hizmet veya ürün adı, açıklama, sağlayıcı, bölge ve (uygunsa) fiyat/stok bilgisi. E-ticarette ürün, fiyat, stok, puan ve yorum işaretlemesi özellikle değerlidir; bkz. e-ticaret sitesi kurarken dikkat edilecekler.
6. Restoran, otel ve etkinlik türleri
Restoran (mutfak, fiyat aralığı, menü bağlantısı, rezervasyon), otel/konaklama (oda tipleri, olanaklar, yıldız) ve etkinlik işaretlemeleri sektöre özel bilgiyi ifade eder. Bkz. QR menü rehberi ve doğrudan rezervasyonu artırma.
7. Video, görsel ve diğer türler
İçeriğinizde video veya özel biçimler varsa ilgili türlerle işaretleyin.
Uygulama yöntemi: JSON-LD
JSON-LD, sayfanın içeriğinden ayrı bir betik bloğunda tutulur; HTML'i karıştırmadığı için yönetimi kolaydır. Temel adımlar:
- Sayfa türünü belirleyin: Ana sayfa, hizmet sayfası, blog yazısı, ürün, iletişim.
- Uygun şemayı seçin ve zorunlu/önerilen alanları doldurun.
- Sayfadaki gerçek içeriğe uyun: Başlık, fiyat, tarih gibi değerler görünürle birebir tutarlı olmalı.
- Şablonla otomatikleştirin: Çok sayıda sayfa varsa (blog, ürünler) veriyi şablondan üretin; elle yazmak hata kaynağıdır. Özel geliştirilen sitelerde bu doğal biçimde yapılabilir; bkz. WordPress mi, özel yazılım mı?.
- Çok dilli sitelerde her dil sürümünde dil, ad ve açıklamaları o dilde verin ve sürümleri doğru ilişkilendirin; bkz. çok dilli SEO rehberi.
- Kimlik (@id) ve ilişkiler: İşletme, web sitesi ve sayfa arasındaki bağlantıları tutarlı kimliklerle kurun.
Test ve doğrulama
- Zengin sonuç testi ve şema doğrulayıcı: Sözdizimi hatalarını ve eksik alanları bulur.
- Search Console geliştirme raporları: Sitenizde tespit edilen işaretleme türlerini, hataları ve uyarıları gösterir.
- Elle kontrol: İşaretlediğiniz bilgiler sayfada görünenle birebir aynı mı?
Hataları düzelttikten sonra sayfayı yeniden tarama için gönderebilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Sayfada görünmeyen bilgiyi işaretlemek,
- Yanlış veya güncel olmayan fiyat/stok/saat bilgisi,
- Sahte veya şişirilmiş yorum/puan işaretlemesi (politika ihlalidir ve cezaya yol açabilir),
- Tüm sayfalara aynı işaretlemeyi kopyalamak,
- Eksik zorunlu alanlar,
- Çeviri sonrası dil sürümlerinde yanlış dil veya karışık bilgi,
- İşaretlemeyi bir kez yapıp site değiştikçe güncellememek.
İşaretleme ile site kalitesi birlikte düşünülmeli
Yapılandırılmış veri, kaliteli içeriğin ve sağlıklı teknik yapının yerine geçmez; onu tamamlar. Hız, mobil uyum, temiz HTML ve doğru dahili bağlantılar olmadan işaretleme tek başına fark yaratmaz. Genel çerçeve için küçük işletmeler için SEO rehberi, web sitesi hızlandırma ve web sitesi kontrol listesi yazılarına bakın. Erişilebilir ve anlamlı HTML, yapılandırılmış veriyle birlikte arama motorlarına ve kullanıcılara fayda sağlar; bkz. web sitesi erişilebilirliği.
Ölçüm
İşaretleme sonrası Search Console'da gösterim, tıklama ve ilgili geliştirme raporlarını izleyin. Etkiyi ölçmek için analitik kurulumu gerekir; bkz. Google Analytics 4 rehberi. Sonuçlar zaman alır ve tek başına işaretlemeye atfedilemez; birden fazla değişikliği aynı anda yapıyorsanız etkiyi ayırmak güçleşir.
Güvenlik ve bakım
İşaretleme içeriğindeki veriler (iletişim, adres) herkese açıktır; yayımlanmasını istemediğiniz kişisel veya kurumsal bilgileri eklemeyin. Şablonları yöneten yönetici hesaplarını MFA ile koruyun ve düzenli bakım yapın; bkz. web sitesi bakımı.
Başlangıç planı
- Ana sayfaya Organization/LocalBusiness ve WebSite işaretlemesi ekleyin.
- Tüm sayfalara BreadcrumbList ekleyin.
- Blog yazılarına Article/BlogPosting ekleyin.
- Hizmet ve ürün sayfalarına uygun Service/Product işaretlemesi ekleyin.
- Test araçlarıyla doğrulayın, Search Console'u izleyin.
- Site değiştikçe işaretlemeyi güncel tutun.
ujans; teknik SEO, yapılandırılmış veri ve çok dilli arama görünürlüğünü, hızlı ve temiz kodlanmış web sitelerinde baştan doğru kurar.