Veri kaybı her işletmenin başına gelebilir: bir disk arızalanır, bir çalışan yanlış klasörü siler, fidye yazılımı sunucuları şifreler ya da ofiste su baskını olur. Bu anlarda işi ayakta tutan şey, önceden planlanmış ve test edilmiş bir yedekleme stratejisidir.
3-2-1 kuralı
- 3 kopya: Verinin canlı kopyası dahil en az üç kopyası olsun.
- 2 farklı ortam: Kopyalar en az iki farklı türde ortamda saklansın (örneğin yerel depolama ve bulut).
- 1 kopya dışarıda: En az bir kopya fiziksel olarak farklı bir konumda bulunsun.
Fidye yazılımı tehdidi nedeniyle bu kurala bir ek yapılıyor: en az bir kopya değiştirilemez (immutable) ya da çevrim dışı olmalı. Böylece saldırgan yönetici yetkisi elde etse bile yedeği silemez veya şifreleyemez.
İki önemli hedef: RPO ve RTO
- RPO (kurtarma noktası hedefi): En fazla ne kadarlık veri kaybını kabul edebilirsiniz? Muhasebe sistemi için bu bir saat, arşiv için bir gün olabilir.
- RTO (kurtarma süresi hedefi): Sistem en geç ne kadar sürede yeniden çalışmalı? POS ve rezervasyon sistemleri için dakikalar, iç raporlama için bir gün kabul edilebilir.
Bu hedefler yedekleme sıklığını, yöntemini ve bütçesini belirler.
Neyi yedeklemeli?
- Sunucular ve veri tabanları (ERP, muhasebe, POS arka ofis),
- Dosya sunucuları ve ortak klasörler,
- Microsoft 365 / Google Workspace verileri (e-posta, OneDrive, SharePoint): bulut hizmetleri tek başına tam bir yedekleme sunmaz,
- Web siteleri ve uygulamalar,
- Ağ cihazlarının yapılandırmaları.
Geri yükleme testi yapılmayan yedek, yedek değildir
En sık karşılaşılan sorun, yedeklerin alındığının sanılması ama ihtiyaç anında çalışmamasıdır. Üç ayda bir örnek dosya ve sistem geri yüklemesi, yılda bir kez de tam felaket senaryosu tatbikatı yapın.
Felaket kurtarma planında olması gerekenler
- Kritik sistemlerin öncelik sırası,
- Kimin neyi yapacağı ve iletişim listesi,
- Geri yükleme adımları ve gerekli erişim bilgilerinin güvenli bir yerde saklanması,
- Alternatif çalışma düzeni (örneğin bulutta geçici sunucu),
- Müşteri ve iş ortaklarına yapılacak bilgilendirme.
ujans; yönetilen BT hizmetleri kapsamında yedeklerin kurgulanması, günlük takibi, değiştirilemez bulut yedekleme ve düzenli geri yükleme testlerini üstlenir.